Vergroot tekst  Reset 100%  Verklein tekst  Print deze pagina  Startpagina  Sitemap  Zoeken  Contact    

 


Het MBTI-persoonlijkheidsmodel van Myers-Briggs vertrekt vanuit psychologisch cognitieve functie-houdingen en stelt van daaruit 16 typen samen.
Cognitieve psychologie houdt zich bezig met al de psychische processen die te maken hebben met zaken als begrip, kennis, herinneringen en geheugen, probleemoplossen en informatieverwerking.
Carl Jung identificeerde 8 cognitieve processen als onderdeel van zijn theorie van de psychologische types. Deze aspecten van de persoonlijkheid vertellen ons "wat" de basis vormt voor het menselijke gedrag.
In aansluiting op Jung's theorie van de psychologische types, ontwikkelde John Beebe een archetypische model van een dialogisch zelf, waarbij de bewuste functies geconfronteerd worden zijn met de functies in de schaduw. Een "positieve functie" in het bewustzijn staat hierbij in contrast met de tegenovergestelde "negatieve functie" in het onderbewustzijn.
Dit model geeft de archetypische rol aan van alle 8 functie-houdingen in het totale patroon. De schaduw subpersoonlijkheden zijn tevens onderdeel van het gehele functioneren van een persoon.
Alle functie-houdingen worden in het bewustzijn gebracht door de dynamische energie van specifieke vaste bij een ieder universeel aanwezige archetypen. Ze fungeren als brug tussen het bewuste en onbewuste. Ze maken de ontwikkeling van een relatieschap tussen beide contrasterende delen van de ene hele individuele psyche mogelijk, met als potentie om de onderlinge spanning van tegengestelden te vervangen door de harmonie van heelheid.

Een persoon zijn superieure functie is de "Held (of Heldin)", het nauwst verbonden via een semi-bewuste functie genaamd de Anima (of Animus), aan de "Tegenstrevende Persoonlijkheid"
De secundaire of aanvullende functie "De Goede Ouder", kan worden tegengegaan door een schimmige Heks / Senex functie.
De "Kindachtige" tertiaire functie staat in contrast met de "Jeugdige Bedrieger" functie.
De Anima en Animus dragen het "anders zijn" als Archetypen van de ziel, de inferieure functie wordt gedwongen om te concurreren met een "Demonische persoonlijkheid" die het dreigt te vernietigen.

J. Beebe is hierbij vooral geïnteresseerd in de manier waarop het begrip van de typologie kan bijdragen tot de ontwikkeling van het vermogen om verantwoordelijkheid te nemen met betrekking op onze invloed op anderen. Zijn model suggereert hoe we dynamisch reageren op bepaalde situaties en geeft inzicht in onze projecties en hoe we dingen "weten" die we nooit hebben geleerd.

De onderstaande tabel laat de volgorde van de functies, met hun standaardafkorting voor elk type zien.

Se = Extraverted Sensing          Si = Introverted Sensing
Ne = Extraverted iNtuition          Ni = Introverted iNtuition
Te = Extraverted Thinking          Ti = Introverted Thinking
Fe = Extraverted Feeling            Fi = Introverted Feeling

 

THE 16 TYPE PATTERNS

THE PRIMARY PROCESSES

THE SHADOW PROCESSES

TYPE CODE •
TYPE THEME

1ST

2ND

3RD

4TH

5TH

6TH

7TH

8TH

ESTP —
Promoter Executor

Se

Ti

Fe

Ni

Si

Te

Fi

Ne

ESFP —
Motivator Presenter

Se

Fi

Te

Ni

Si

Fe

Ti

Ne

ISTJ —
Planner Inspector

Si

Te

Fi

Ne

Se

Ti

Fe

Ni

ISFJ —
Protector Supporter

Si

Fe

Ti

Ne

Se

Fi

Te

Ni

ENTP —
Explorer Inventor

Ne

Ti

Fe

Si

Ni

Te

Fi

Se

ENFP —
Discoverer Advocate

Ne

Fi

Te

Si

Ni

Fe

Ti

Se

INTJ—
Conceptualizer Director

Ni

Te

Fi

Se

Ne

Ti

Fe

Si

INFJ—
Foreseer Developer

Ni

Fe

Ti

Se

Ne

Fi

Te

Si

ESTJ —
Implementor Supervisor

Te

Si

Ne

Fi

Ti

Se

Ni

Fe

ENTJ —
Strategist Mobilizer

Te

Ni

Se

Fi

Ti

Ne

Si

Fe

ISTP —
Analyzer Operator

Ti

Se

Ni

Fe

Te

Si

Ne

Fi

INTP —
Designer Theorizer

Ti

Ne

Si

Fe

Te

Ni

Se

Fi

ESFJ —
Facilitator Caretaker

Fe

Si

Ne

Ti

Fi

Se

Ni

Te

ENFJ —
Envisioner Mentor

Fe

Ni

Se

Ti

Fi

Ne

Si

Te

ISFP —
Composer Producer

Fi

Se

Ni

Te

Fe

Si

Ne

Ti

INFP —
Harmonizer Clarifier

Fi

Ne

Si

Te

Fe

Ni

Se

Ti

 

Temperament

Het model van Jung en Myers-Briggs wordt vanuit een andere invalshoek gebruikt door David Keirsey. Zijn model is gebaseerd op de kernbehoefte van mensen, zoals behoefte aan vrijheid, of om nuttig of competent te willen zijn.
Het Myer-Briggs of Jungiaanse model is gebaseerd op de cognitieve functie-houdingen, welke tot een min of meer lineaire vierfactor indeling van 16 verschillende persoonlijkheidstypen leidt. Toch is de uitdrukking van een persoonlijk psychologische type meer dan de som van de persoonlijke functievoorkeuren, omdat deze afhankelijk zijn van de interactie door de typedynamiek en typeontwikkeling. De overige functies (naast de dominante functie) ontwikkelen zich tijdens het leven namelijk verder als tegenhanger van de initiële dominante functie.

Keirsey heeft een indeling ontwikkeld waarbij het temperament geassocieerd wordt met het type. Er is wel een correlatie tussen het type en het Klassieke temperament, maar Keirsey’s begrip van temperament is niet equivalent. Het gaat hierbij vooral om het inzicht om jezelf en anderen beter te begrijpen i.v.m. sterktes/zwaktes. Dit temperamentmodel is hierbij vooral interessant om te zien hoe de groei verloopt. De temperamentleer van Keirsey kan dus benaderd worden als een integratie van de hoofdpatronen uit het MBTI model. Het MBTI model kan andersom ook bekeken worden als een differentiatie vanuit het temperamentmodel.

Kerisey houdt zich bezig met wat mensen doen, de lange termijn gedragspatronen. Zijn beschrijvingen zijn meer geïntegreerd, resulterend in een complexe persoonlijkheid als geheel, waarbij de verschillende aspecten niet onafhankelijk zijn van de hiërarchisch bovenliggende eigenschappen. Hij zegt dat het karakter zich ontwikkelt vanuit het temperament via interactie met de omgeving. Hij ziet persoonlijkheid, karakter en temperament, als een vrij sterk voorgeprogrammeerde configuratie van samenhangende patronen, attitudes, gedragingen en acties. Het leven van een individu wordt in sterke mate bepaald en gestuurd door zijn eigen unieke en aangeboren temperament. Mensen zijn op dit punt fundamenteel verschillend van elkaar door hun typische mix van behoeften, waarden, vaardigheden en gedragspatronen.
Er zijn dus verschillende ingangen om de temperamenten te onderscheiden, deze persoonlijkheidstypologie verklaart het gedrag van mensen in termen van tegenovergestelde vaste kenmerken.
D. Keirsey onderzocht hoe de vier temperamenten verschillen in termen van taalgebruik, de intellectuele oriëntatie, onderwijs en beroepsonderwijs en belangen, maatschappelijke oriëntatie, zelfbeeld, persoonlijke waarden, sociale rollen en kenmerkende handgebaren.
In zijn research, heeft hij observaties gemaakt die hem in staat stelden om hiervan twee van de vier mentale voorkeuren te combineren tot onderscheiden temperamentcategorieën.
In tegenstelling tot Jung die de Houding, E/I (Extravert/ Introvert) als het meest belangrijk beschouwde, heeft hij S/N (Gewaarworden/ Intuïtie) als uitgangspunt genomen, waarbij hij de rol van zowel Denken/ Voelen (T/F) en Oordelen/ Waarnemen (J/P) geminimaliseerd heeft.
Het temperament kan in dit model als de ringen van een boom worden gezien.

De binnenring – Observatie tegenover Introspectie
S/N (Gewaarworden/ Intuïtie), een persoon is "Observerend" of "Introspectief" welke benoemt zijn tot de "Communicatie"stijlen: "Concreet" en "Abstract"
De tweede ring – Affiliatief tegenover Utilitair
Denken/ Voelen (T/F) en Oordelen/ Waarnemen (J/P), dit geeft aan of een individu al dan niet "Coöperatief" is of "Pragmatisch" en dit bepaalt het temperament van de persoon.
Deze nieuwe "Actie"schaal komt overeen met de volgende vier temperamenten:

  • SP – Artisian ( = de artistieke types)

  • SJ – Gardian ( = de zorgzame types

  • NF – Idealist ( = de idealistische types)

  • NT – Rationalist ( = de rationalistische types)

De derde ring – Instructief (Directing) tegenover Informerend
Dit wijst erop of de rol van een individu "Instructief’ of "Informerend" is. Elk van de vier temperamenten wordt onderverdeeld door dit onderscheid, hetgeen resulteert in acht "Rollen" of "Intelligentie types": STP-Operator, SFP-Entertainer, STJ-Administrator, SFJ-Conservator, NFJ-Mentor, NFP-Advocaat, NTJ-Coordinator, en NTP-Engineer).
De vierde ring - Gereserveerd tegenover Expressief
De vierde ring beschrijft hoe de mensen binnen hun milieu interactie aangaan.
Het begrip Introversie/Extraversie is gewijzigd naar "Gereserveerd" (Responding, Reactief) en "Expressief " (Initiërend, Pro-actief).
Elk van de acht categorieën kan door dit onderscheid in een totaal van 16 rolvarianten worden onderverdeeld. 
Deze 16 rolvarianten correleren met de 16 Myers-Briggs types.

Dit alles leidt tot de volgende indeling:

Temperament

and the 16 Personality Types

ABSTRACT

CONCRETE

DIRECTING

INFORMING

DIRECTING

INFORMING

AFFILIATIVE

RESPONDING

INFJ
IDEALIST

INFP
IDEALIST

ISTJ
GUARDIAN

ISFJ
GUARDIAN

INITIATING

ENFJ
IDEALIST

ENFP
IDEALIST

ESTJ
GUARDIAN

ESFJ
GUARDIAN

PRAGMATIC

RESPONDING

INTJ
RATIONAL

INTP
RATIONAL

ISTP
ARTISAN

ISFP
ARTISAN

INITIATING

ENTJ
RATIONAL

ENTP
RATIONAL

ESTP
ARTISAN

ESFP
ARTISAN

 

SP– Artiest, Vakman
De Artisanale kernbehoeften houdt in de vrijheid te hebben om zonder belemmering te handelen en een duidelijk resultaat van actie te merken. Ambachtsmensen zijn prestatie en resultaat georiënteerd; ze werken aan toegepast meesterschap met beide voeten op de grond. Ze zijn handig, charmant, in het hier en nu, met liefde voor improvisatie, besluitvaardig en streven naar maximale effectiviteit bij alles wat ze doen. Ze haten saaiheid en verveling en houden graag alle opties open.

SJ
Verzorger, Beschermer
De kernbehoeften van de Beschermer zijn structuur, groepslidmaatschap en verantwoordelijkheid. Beschermers zijn logistiek georiënteerd; ze zijn goed in het bedenken en volgen van regels, procedures, schema's en dergelijke. Zij streven ernaar om tijdig voorbereid te zijn op wat van hen verwacht kan worden en kunnen goed consolideren. Ze streven naar ergens bij te horen, naar maatschappelijk correct gedrag, gebaseerd op gedegen kennis. Ze vertrouwen op hiërarchische ordeningen.

NFIdealist
De kernbehoeften van de Idealist zijn de betekenis en het streven om tot een hoger doel komen. Idealisten zijn diplomatiek ingesteld; zij richten zich op mensen en zijn bezig met de diepere betekenis van hun eigen en andermans denken, voelen en handelen. Hun kracht is reflectief vermogen, bewustzijn en empathie. Ze willen dat iedereen zich op ieders meest eigen manier kan ontwikkelen. Zij bouwen bruggen tussen mensen door empathie en verduidelijking van diepere kwesties.

NT Rationalist
De Rationele kernbehoeften zijn beheersing van concepten, kennis, en bekwaamheid. Rationalisten willen de werkende principes van het heelal begrijpen en theorieën voor alles leren of ontwikkelen. Rationalisten zijn strategisch ingesteld; in kalmte overzien zij talloze mogelijkheden op lange termijn, bepalen hun strategische doel en gaan daar op de meest efficiënte wijze op af. Allergisch voor terugkerende fouten, scheppers van de wetenschap, competente schakers in mentaal complexe situaties.


Interactiestijl

Keirsey’s temperamenten zijn niet eenduidig te relateren aan de indeling volgens Hippokrates, omdat het gekozen uitgangspunt anders is. Keirsey noemde oorspronkelijk zijn temperamenten naar de Griekse goden Dionysius, Apollo, Prometheus, en Epimetheus.
Linda Berens gebruikt een vergelijkbaar systeem, waarbij de interactiestijlen gebruikt worden om het temperament en cognitieve dynamiek te koppelen. Deze Interactiestijlen zijn tevens groeperingen van de 16 Myer-Briggs typen.
Dit model bouwt voort op het door Keirsey’s ontwikkelde temperamentmodel en bijbehorende subcategorieën. Het is gebaseerd op de observeerbare gedragspatronen, die vrijwel overeen komen met populaire Sociale Stijl modellen en de DISC theorie van William Moulton Marston.

DISC staat voor de 4 basis gedragsstijlen: Dominant, Invloed, Stabiliteit en Conformiteit.




De Interactiestijlen zijn aangeboren reactiepatronen, welke gekarakteriseerd worden door een drang naar een bepaald doel als onderliggende drijfveer. Deze interacties met anderen, speciaal wanneer men een ander probeert te overtuigen, zijn waar te nemen als herkenbare energiepatronen.
Het Interactiestijl-concept sluit nauw aan bij het begrip van de Klassieke temperamenten met "Directing"en "Informing" als waardige tegenhanger van Mens- of Taakgerichtheid.
"Directing-Communicatie" heeft een Taakfocus en "Informing-Communicatie" heeft een Mensgerichtheid.

De interactiestijlen worden als volgt bepaald en gedefinieerd:
Expressive/ Directing: "In-Charge" (= Leidend).
Reserved/ Directing: "Chart-the-Course" (= De koers Uitzetten).
Expressive/ Informing: "Get-Things-Going" (= De zaken op Gang Brengen).
Reserved/ Informing: "Behind-the-Scenes" (= Achter de Schermen).

Berens koppelt Directing en Informing direct aan Extraversie/Introversie, welke zij als "Initiating" en "Responding" hernoemt. Deze schaal kan gedefinieerd worden door T/F en J/P samen. Directing neigt naar T en J, terwijl Informing neigt naar F en P. Dus elk van de vier types met een Directing stijl heeft of een T en/of een J in de MBTI-codering.
De Informing typen hebben een F en/of een P in de MBTI-codering.
Als toevoeging op de E/I en Directing/Informing categorieën zijn er ook diametrische tegengestelde stijlen; "Focus en Interest" (Control/ Movement).

Directing versus Informing communicatie – De manier waarop we beïnvloeden.
Initiating versus Responding rollen – De manier waarop we relaties definiëren.
Control versus Movement focus – Waar de aandacht op gericht is bij interactie.

Elke Interactiestijl heef tenminste één eigenschap met willekeurig andere stijl gemeenschappelijk:

In-Charge & Behind-the- Scenes;            "Control":        Gefocust op de controle over de uitkomst.
Chart-the-Course & Get-Things-Going;    "Movement":    Gefocust op beweging richting doel.
Chart-the-Course en In-Charge;               "Directing":      Structuur geven, Direct.
In-Charge & Get-Things-Going;
               "Initiating":       Externe wereld, Interactie.
Behind-the-Scenes & Get-Things-Going; "Informing":      Uitlokken, Input zoeken.
Chart-the-Course & Behind-the-Scenes;  "Responding":  Interne wereld, Reflectie, Traag.


Het resultaat is dat elke van de vier interactiestijlen één van de 16 MBTI-persoonlijkheidstypen delen met één van de vier temperamenten van Keirsey.
Linda Berens heeft de Keirsiaanse temperamenten (SP, SJ, NF, NT) om praktische reden hernoemt tot: "Improvisator", "Katalysator", "Stabilisator", "Theoreticus".
Zij beschrijft deze temperamenten als het "Waarom" van het gedrag, terwijl de interactiestijlen het "Hoe" vertegenwoordigen.

 

TEMPERAMENTS AND INTERACTION STYLES

Interaction Style

Catalyst (NF)

Theorist (NT)

Stabilizer (SJ)

Improviser (SP)

In Charge
(Choleric DISC - D)

Envisioner
Mentor

(ENFJ)

Strategist
Mobilizer

 (ENTJ)

Implementor
Supervisor

 (ESTJ)

Promoter
Executor

 (ESTP)

Chart the Course
(Melancholic DISC - C)

Foreseer
Developer

 (INFJ)

Conceptualizer
Director

 (INTJ)

Planner
Inspector

 (ISTJ)

Analyzer
Operator

 (ISTP)

Get Things Going
(Sanguine DISC - I)

Discoverer
Advocate

 (ENFP)

Explorer
Inventor

 (ENTP)

Facilitator
Caretaker

 (ESFJ)

Motivator
Presenter

 (ESFP)

Behind the Scenes
 
(Phlegmatic DISC - S)

Harmonizer
Clarifier

 (INFP)

Designer
Theorizer

(INTP)

Protector
Supporter

 (ISFJ)

Composer
Producer

 (ISFP)

 

Dit holistische model omvat de drie klassieke werkgebieden van de Psychologie:

  • Cognitief: Hoe we over dingen denken;

  • Affectief: Hoe we dingen doen;

  • Conatief: Waarom we doen wat we doen, onze diepste motivatie.

Na 2500 jaar geschiedenis blijkt de temperamentleer nog steeds een interessante vertrekbasis om het menselijk gedrag te bestuderen.
Het persoonlijkheidsmodel van Carl Jung en Myers-Briggs vertrekt vanuit psychologische functie-houdingen en stelt van daaruit 16 types, E/I, S/N, T/F, J/P, samen.
De beschrijving van deze types is vaak heel treffend en herkenbaar en helpt ons om onszelf en anderen beter te begrijpen. Deze bouwstenen van de persoonlijkheid vertellen ons "wat" de basis vormt voor het menselijke gedrag.
John Beebe’s model suggereert hoe we dynamisch reageren op bepaalde situaties en geeft inzicht in onze projecties en hoe we dingen "weten" die we nooit geleerd hebben.

David Keirsey’s Temperament Sorter, S/N, T/F/J/P, E/I, vertrekt vanuit de realiteitsbeleving en relatiebenadering en benadrukt vooral het patroon als geheel. Het is eveneens heel herkenbaar en geeft inzicht in groeifases en mogelijkheden. Dit temperament heeft betrekking op het "waarom"-gedrag van onze drijfveren, bronnen van stress en hoe we reageren op conflicten (fight / flight / fright / faint). Het onthult waar we van nature intelligent zijn, wat we instinctief waarderen en beschrijft zelfs hoe we gek worden als aan onze behoeften niet voldaan wordt.

Het Interactiestijl-model van Linda Berens, E/I, TJ/FP, komt overeen met het inzicht van de Klassieke temperamenten als een on(der)bewuste eigenschap, waarmee men in eerste instantie reageert op de omgeving los van emoties en denken. Het systeem toont ons comfortzones, beschrijft onze aanpak en leiderschap en toont wat onze behoeften zijn binnen de sociale kaders. Het beschrijft "hoe" wij verder gaan met het volbrengen van zaken.

Al deze modellen zijn verbazingwekkend goed te integreren met elkaar en zijn afhankelijk van de context en situatie toepasbaar.
Dit moderne psychologisch inzicht in de verschillende bewuste of onbewuste aspecten van een mens, is voor de Homeopathie zeer waardevol, omdat bij het bepalen van het individuele Similimum, deze verschillende "gezonde" patronen van patiënt en middel allemaal relevant kunnen zijn. Ze maken een vast onderdeel van de totaliteit uit. Tevens draagt deze kennis bij aan een duidelijke definitie van gehanteerde begrippen, zodat deze in de communicatie niet verward worden met andere aanwezige patronen, zoals de interactiestijlen met de miasma’s.

Psychologie en Evolutionair Ontwikkelingsmodel

STADIUM

NATUURRIJK

ELEMENT

FUNCTIE
HOUDING

INTERACTIE

MODERN
TEMPERAMENT

KLASSIEK
TEMPERAMENT

MIASMA

CHAKRA

1

I
N
T
R
O
V
E
R
T

LICHT

Vuur

Introvert
Intuïtie

ISFP

Improvisator

Flegmatisch

Acuut

Wortel,
Fysieke
identiteit

INFP

Katalysator

2

NUCLEUS

Water

Introvert
Voelen

INTP

Theoreticus

Subacuut

Sacraal,
Emotionele identiteit

ISFJ

Stabilisator

3

ATOOM

Lucht

Introvert
Denken

ISTP

Improvisator

Melancholisch

Psora

Zonnnevlecht,
Ego
identiteit

INFJ

Katalysator

4

MINERAAL

Aarde

Introvert
Gewaarworden

INTJ

Theoreticus

Sycosis

Hart,
Sociale
identiteit

ISTJ

Stabilisator

E
X
T
R
A
V
E
R
T

Extravert
Gewaarworden

ESTJ

Stabilisator

Cholerisch

ENTJ

Theoreticus

5

PLANT

Lucht

Extravert
Denken

ENFJ

Katalysator

Tuberculosis

Keel,
Creatieve
identiteit

ESTP

Improvisator

6

DIER

Water

Extravert
Voelen

ESFJ

Stabilisator

Sanguinisch

Syfilis

Derde oog,
Archetype
identiteit

ENTP

Theoreticus

7

MENS

Vuur

Extravert
Intuïtie

ENFP

Katalysator

Carcinosis

Kroon
Universele identiteit

ESFP

Improvisator

8/0

UNIVERSEEL

Ether

Kwintessens

Ideaal Type

Harmonieus

Aids

Kosmische
Intelligentie

 

 

 

Terug naar boven

 

Terug

 

© Piet Guijt 2000-2008, Disclaimer en Privacy statement 

 

 

 

 

Laatst vernieuwd op 26-12-2008